Kendini Tanı

Ahmed Hulûsi

VARLIKTA "GAYRI" MEVCUT DEĞİLDİR

Varlıkta, kendisinin dışında hiç bir şeyin varolmaması hasebiyle, o tavsifi yapan, ve o vasıfla da vasıflanan kendisidir!.

O vasfı meydana getiren, Kendisi`dir; Kendisinden`dir!. Fakat, Zâtı itibariyle de o tavsifin de kaydı altına girmekten münezzehdir!...

Bu Varlığın varoluş sebebini şu hadisi kudsinin mânâ derinliklerinde bulabiliriz:

"Ben gizli bir hazine idim, bilinmekliğimi istedim Âlem`i, bilmekliğimi istedim Adem`i meydana getirdim..."

Kendindeki sayısız özellik ve mânâları seyretmeyi dilemiş, -tabii, buradaki seyretmeyi dilemesi tabiri, mecâzî bir anlatımdır-; bunun gereği olarak, kendindeki mânâları kendi varlık boyutuna göre "AN" içinde seyretmiştir!...İşte bu seyredişin adı, tasavvuf diliyle "Tecelli-i Vâhid"dir!..

Yüksek mertebeli Zevât-ı Kiram, bu konuda,

"Allah bir kere tecelli etmiştir ve bu tecellinin ikincisi de olmamıştır."

diyerek, bu noktaya işaret ederler...

Yani, O yüce Zât`ın "kendinden kendine olan nazarı", bütün bu bilebildiğimiz, düşünebildiğimiz, hayal edebildiğimiz; ve tüm varlığın düşünebildiği, hayâl edebildiği her şeyi meydana getirmiş; kendi varlığı ile meydana getirmiş; kendinden meydana getirmiştir... Fakat, kendine "vücûd"una nispetle de "YOK" hükmündedir!.

Şimdi, bu seyrin detaylarına giriyoruz:

Yani, kesret dediğimiz, çokluktan doğan sayısız varlıkların oluşu noktasına geliyoruz:

Kendindeki sayısız mânâları seyretmesi demek, bir anlatım ile şudur:

Kendindeki sayısız mânâları ortaya koyma gayesiyle, o mânâlara uygun, o mânâların ortaya çıkışına elverir sûretleri meydana getirmiş; gerçekçi bir ifade gerekirse, o sûretlere bürünmüştür!.

Kendi varlığındaki hangi özelliği veya mânâyı ortaya koymayı diliyorsa, o manâya uygun sûrete bürünmüştür!..

Burada dikkat edilmesi gerekli nokta şudur ki; o suretin, o mânânın gerektirdiği özelliklerle, o sureti oluşturmuş; o sûretin şartları içinde, o sûretten gerekeni ortaya çıkartmıştır..

Eğer, o sûretin şartları içinde gerekeni ortaya koymasaydı, ÖTEDE bir TANRI kavramı ve bunun sonuçları ortaya çıkardı ki, bunun neticesinde de varlıkta düzen diye bir şey olmaz; kaos olurdu!...

*  *  *